Oδηγός για την πρόληψη των κατακλίσεων στο σπίτι, από την ομάδα της AKROCARE.
Η φροντίδα ενός δικού μας ανθρώπου στο σπίτι είναι μια πράξη βαθιάς αγάπης, αλλά ταυτόχρονα και μια πρόκληση που απαιτεί σθένος, υπομονή και γνώση. Όταν η κίνηση περιορίζεται, είτε λόγω ηλικίας είτε λόγω κάποιας ασθένειας, το σώμα γίνεται πιο ευάλωτο. Οι κατακλίσεις (έλκη εκ πιέσεως) δεν είναι απλώς μια δερματική πάθηση, αλλά πληγές που επηρεάζουν την ψυχολογία και την ποιότητα ζωής τόσο του ασθενή όσο και του φροντιστή.
Το σημαντικότερο που πρέπει να γνωρίζετε είναι ότι οι κατακλίσεις μπορούν να προληφθούν. Με μικρές αλλά σταθερές κινήσεις, μπορούμε να διατηρήσουμε το δέρμα υγιές και, κυρίως, την αξιοπρέπεια του ανθρώπου μας ανέπαφη.
Υπάρχουν στιγμές που η κούραση σας λυγίζει καθώς η φροντίδα ενός ανθρώπου με περιορισμένη κινητικότητα είναι μαραθώνιος, όχι σπριντ. Μην διστάζετε να ζητήσετε βοήθεια από την υπόλοιπη οικογένεια ή από επαγγελματίες υγείας. Το να προσέχετε τον εαυτό σας δεν είναι εγωιστικό, είναι όμως απαραίτητο για να μπορείτε να προσφέρετε τη φροντίδα που ο άνθρωπός σας έχει τόσο ανάγκη.
Η πρόληψη των κατακλίσεων δεν είναι μόνο ιατρική διαδικασία. Είναι μια καθημερινή ιεροτελεστία σεβασμού προς το σώμα που κάποτε μας στήριξε και τώρα μας χρειάζεται. Με την υπομονή σας και τη σωστή καθοδήγηση, το σπίτι μπορεί να παραμένει ένας χώρος ασφάλειας και θαλπωρής.
Φανταστείτε το δέρμα σαν ένα ζωντανό ύφασμα που χρειάζεται οξυγόνο για να αναπνεύσει. Όταν ένας άνθρωπος παραμένει στην ίδια θέση για πολλή ώρα, το βάρος του σώματος πιέζει τα αγγεία ανάμεσα στο κόκκαλο και την επιφάνεια του κρεβατιού. Το αίμα σταματά να κυκλοφορεί σωστά, οι ιστοί “πεινούν” για οξυγόνο και σταδιακά αρχίζουν να καταστρέφονται.
Τα κυριότερα μέτρα προστασίας:
Κινητοποίηση
Η κινητοποίηση είναι το πιο ισχυρός σύμμαχός σας για την πρόληψη των κατακλίσεων και τη διατήρηση της γενικής υγείας του ασθενή (αναπνευστικό, κυκλοφορικό, μυϊκό σύστημα). Όταν ένας άνθρωπος μένει ακίνητος, το σώμα του «λιμνάζει», και η κίνηση είναι αυτή που φέρνει ξανά τη ζωή στους ιστούς. Ο στόχος είναι να μην μένει καμία περιοχή υπό πίεση για περισσότερο από 2 ώρες.
Από το κρεβάτι στον καναπέ / πολυθρόνα
Αν η κατάσταση του ασθενή το επιτρέπει, η έξοδος από το κρεβάτι είναι ευεργετική. Μην αφήνετε τον ασθενή στην καρέκλα πάνω από 1 ώρα χωρίς να σηκωθεί ή να αλλάξει ελαφρώς κλίση. Η πίεση που ασκείται όταν καθόμαστε είναι πολύ μεγαλύτερη από αυτή όταν είμαστε ξαπλωμένοι.
Χρησιμοποιήστε ένα ειδικό μαξιλάρι (σιλικόνης ή αέρα) στην πολυθρόνα ή στο αναπηρικό αμαξίδιο.
Ψυχολογική Κινητοποίηση
Η κίνηση δεν είναι μόνο σωματική. Ενθαρρύνετε τον άνθρωπό σας να κάνει ό,τι μπορεί μόνος του (π.χ. να κρατήσει το ποτήρι, να χτενιστεί). Η αίσθηση της αυτονομίας δίνει κίνητρο για ζωή, και ένας άνθρωπος με διάθεση τείνει να κινείται περισσότερο.
Κατά την αλλαγή θέσης, εκμεταλλευτείτε την ευκαιρία για να αεριστεί το δέρμα για λίγα λεπτά και να ελέγξετε για τυχόν κοκκινίλες.
Επικοινωνήστε για αξιολόγηση του περιστατικού σας με όποιο τρόπο σας εξυπηρετεί.
Μην “σέρνετε” ποτέ τον ασθενή πάνω στα σεντόνια. Η τριβή μπορεί να προκαλέσει μικροτραυματισμούς που εξελίσσονται σε πληγές. Χρησιμοποιήστε ένα υποσέντονο για να τον ανασηκώνετε απαλά.
Καθώς η κινητοποίηση συχνά απαιτεί να σηκώσετε τον ασθενή, για να μην τραυματιστείτε να μην σκύβετε ποτέ με τεντωμένα πόδια. Η δύναμη πρέπει να έρχεται από τα πόδια, όχι από τη μέση. Κρατάτε τον ασθενή όσο πιο κοντά σας γίνεται κατά τη μεταφορά, προστατεύοντας τη μέση σας.
Το δέρμα πρέπει να είναι πάντα καθαρό, αλλά κυρίως στεγνό. Η υγρασία από τον ιδρώτα ή την ακράτεια μαλακώνει το δέρμα (διαβροχή), κάνοντάς το να σκίζεται σαν βρεγμένο χαρτί.
Πολλές φορές ξεχνάμε ότι το δέρμα τρέφεται από μέσα. Ένας οργανισμός που υποσιτίζεται δεν έχει τα δομικά υλικά για να επιδιορθώσει τις βλάβες.
Τροφές που υποστηρίζουν την ανάπλαση του δέρματος. Από την ομάδα της AKROCARE.
Το αερόστρωμα είναι ίσως το πιο πολύτιμο εργαλείο που έχετε στα χέρια σας. Δεν είναι απλώς ένα αξεσουάρ κρεβατιού, αλλά μια ενεργή συσκευή που «δουλεύει» για εσάς, προσφέροντας στον ασθενή αυτό που δεν μπορεί να κάνει μόνος του: τη συνεχή εναλλαγή των σημείων πίεσης.
Επειδή όμως η σωστή λειτουργία του κρίνει την αποτελεσματικότητά του, ας δούμε μερικά κρίσιμα σημεία για τη σωστή χρήση του:
Λειτουργία
Το αερόστρωμα αποτελείται από κυψέλες ή σωλήνες που φουσκώνουν και ξεφουσκώνουν εναλλάξ μέσω μιας ηλεκτρικής αντλίας (μοτέρ). Αυτό σημαίνει ότι το βάρος του σώματος δεν πέφτει ποτέ στο ίδιο σημείο για πολλή ώρα. Είναι σαν το στρώμα να κάνει ένα πολύ απαλό, διαρκές “μασάζ” στα αγγεία του δέρματος.
Η τοποθέτηση
Τοποθετείται πάντα πάνω από το κανονικό στρώμα. Βεβαιωθείτε ότι οι σωλήνες που συνδέουν το στρώμα με την αντλία βρίσκονται στα πόδια του ασθενή, ώστε να μην τον ενοχλεί ο θόρυβος του μοτέρ και να μην μπερδεύονται στα χέρια του.
Ρύθμιση της πίεσης
Η αντλία έχει συνήθως έναν διακόπτη ρύθμισης ανάλογα με τα κιλά του ασθενή. Όταν είναι πολύ σκληρό είναι άβολο και δεν αποφορτίζει την πίεση, ενώ όταν είναι πολύ μαλακό ο ασθενής θα “βουλιάζει” και θα ακουμπά το κάτω στρώμα, ακυρώνοντας τη λειτουργία του αεροστρώματος.
Τα σεντόνια
Μη χρησιμοποιείτε πολλά στρώματα από σεντόνια ή βαριές κουβέρτες πάνω από το αερόστρωμα. Όσο πιο πολλά μεσολαβούν ανάμεσα στο δέρμα και τις κυψέλες, τόσο λιγότερο αποτελεσματική είναι η εναλλαγή της πίεσης. Ένα λεπτό, βαμβακερό σεντόνι είναι το ιδανικό.
24ωρη Λειτουργία
Το αερόστρωμα πρέπει να είναι στην πρίζα και αναμμένο όλο το 24ωρο. Μην το κλείνετε το βράδυ για να γλιτώσετε τον θόρυβο, γιατί τότε ο ασθενής μένει ουσιαστικά πάνω σε μια σκληρή, ακίνητη επιφάνεια.
Θόρυβος
Αν ο ασθενής ή εσείς ενοχλείστε από το βουητό της αντλίας, μπορείτε να την τοποθετήσετε πάνω σε μια αντιολισθητική επιφάνεια ή ένα κομμάτι αφρολέξ (προσέχοντας να μην κλείνουν οι αεραγωγοί της) για να απορροφώνται οι κραδασμοί.
Η παρατήρηση μπορεί να είναι η μεγαλύτερη προσφορά σας. Κατά τη διάρκεια της καθαριότητας, ελέγξτε σπιθαμή προς σπιθαμή το σώμα και αν δείτε μια περιοχή που είναι κόκκινη και το κοκκίνισμα δεν υποχωρεί αφού αλλάξετε θέση στον ασθενή, αυτό είναι το πρώτο σημάδι. Αν το δέρμα εμφανίσει φουσκάλα ή πληγή, επικοινωνήστε αμέσως με εξειδικευμένο επαγγελματία υγείας.
