Τα έλκη των κάτω άκρων είναι χρόνιες πληγές που αργούν να επουλωθούν (συνήθως πάνω από 4 – 6 εβδομάδες) και αποτελούν συχνό πρόβλημα, ειδικά σε μεγαλύτερες ηλικίες. Η αντιμετώπισή τους απαιτεί σωστή διάγνωση της αιτίας, καθώς η θεραπεία διαφέρει ριζικά ανάλογα με τον τύπο του έλκους.
Οι πρωτοπόρες υπηρεσίες της AKROCARE εφαρμόζονται σύμφωνα με τις διεθνείς πρακτικές με σκοπό πάντα την αποτελεσματική διαχείριση όλων των συνεπειών παθήσεων κάτω άκρου.
H διαχείριση των ελκών και των παθήσεων του κάτω άκρου γίνεται από εξειδικευμένη ομάδα γιατρών και νοσηλευτών και έχει ως σκοπό την βελτίωση της αισθητικής, της υγείας αλλά και της καθημερινότητας του κάθε ασθενή ξεχωριστά.
Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι η σωστή διάγνωση του τύπου του έλκους είναι το 50% της θεραπείας, καθώς αυτό που βοηθά ένα φλεβικό έλκος (π.χ. η πιεστική περίδεση) μπορεί να είναι επικίνδυνο για ένα αρτηριακό.
Φλεβικά Έλκη
Τα φλεβικά έλκη (ή έλκη εκ στάσεως) είναι η πιο συνηθισμένη μορφή χρόνιων πληγών στα πόδια. Προκαλούνται από τη χρόνια φλεβική ανεπάρκεια, μια κατάσταση όπου οι βαλβίδες των φλεβών δεν κλείνουν καλά, με αποτέλεσμα το αίμα να «λιμνάζει» χαμηλά στα άκρα αντί να επιστρέφει στην καρδιά.
Αυτή η συσσώρευση αίματος αυξάνει την πίεση (φλεβική υπέρταση), προκαλώντας διαρροή υγρών και φλεγμονή στους ιστούς, που τελικά οδηγεί στη δημιουργία της πληγής.
Εμφανίζονται κυρίως στην εσωτερική πλευρά του αστραγάλου, με συμπτώματα τον πόνο ή αίσθημα καύσου που όμως βελτιώνεται όταν σηκώνετε το πόδι ψηλά.
Χαρακτηριστικά Φλεβικών Ελκών
Είναι ρηχά, με ακανόνιστα όρια και συχνά βγάζουν αρκετό υγρό (εξίδρωμα).
Αρτηριακά Έλκη
Τα αρτηριακά έλκη (γνωστά και ως ισχαιμικά έλκη) είναι πληγές που προκαλούνται από την κακή παροχή οξυγονωμένου αίματος στα κάτω άκρα. Η κύρια αιτία είναι η αθηροσκλήρωση (στένωση ή απόφραξη των αρτηριών), η οποία στερεί από τους ιστούς τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζονται για να παραμείνουν υγιείς ή να επουλωθούν.
Σε αντίθεση με τα φλεβικά έλκη, τα αρτηριακά θεωρούνται πιο σοβαρά και απαιτούν άμεση ιατρική παρέμβαση για την αποκατάσταση της κυκλοφορίας.
Εμφανίζονται συνήθως στα δάχτυλα των ποδιών, στις πτέρνες, πάνω από οστέινες προεξοχές (αστράγαλοι) ή σε σημεία που πιέζει το παπούτσι, με συμπτώματα τον έντονο πόνο, ειδικά τη νύχτα. Ο ασθενής συχνά νιώθει ανακούφιση μόνο όταν κρεμάει το πόδι έξω από το κρεβάτι (καθώς η βαρύτητα βοηθά το αίμα να κατέβει).
Χαρακτηριστικά Αρτηριακών Ελκών
Μεικτά Έλκη
Τα μεικτά φλεβικά και αρτηριακά έλκη ποδός είναι έλκη που προκαλούνται από φλεβική και αρτηριακή νόσο. Η πλειοψηφία των ασθενών που έχουν διαγνωστεί με μεικτά φλεβικά / αρτηριακά έλκη, αρχικά εμφανίζουν φλεβικά έλκη και στη συνέχεια αναπτύσσουν και αρτηριακή ανεπάρκεια.
Διαβητικά / Νευροπαθητικά Έλκη
Εμφανίζονται κυρίως σε ασθενείς με Σακχαρώδη Διαβήτη. Η βλάβη στα νεύρα (νευροπάθεια) στερεί από τον ασθενή την αίσθηση του πόνου, οπότε μικροτραυματισμοί περνούν απαρατήρητοι. Δείτε αναλυτικά εδώ:
Έλκη πίεσης (κατακλίσεις)
Τα έλκη πίεσης (ή έλκος από κατάκλιση) είναι τοπικές εξελκώσεις (πληγές) στο δέρμα ή/και τον υποκείμενο ιστό, συνήθως πάνω από τα οστά και είναι το αποτέλεσμα πίεσης. Η τοπική αυτή πίεση εμποδίζει τη κυκλοφορία του αίματος και προκαλεί καταστροφή των κυττάρων, νέκρωση των ιστών αλλά και ανάπτυξη ελκών.
Είναι η κύρια αιτία νοσηρότητας και θνησιμότητας, κυρίως στα άτομα με μειωμένη αισθητικότητα, κατακεκλιμένα ή προχωρημένης ηλικίας και απαιτούν έγκαιρη και αποτελεσματική αντιμετώπιση. Δείτε αναλυτικά εδώ:
Νέκρωση | Γάγγραινα
Η γάγγραινα είναι μια εξαιρετικά σοβαρή και δυνητικά απειλητική για τη ζωή κατάσταση, η οποία συμβαίνει όταν ο ιστός του σώματος πεθαίνει (νέκρωση). Συνήθως προκαλείται από την πλήρη διακοπή της παροχής αίματος ή από μια σοβαρή βακτηριακή λοίμωξη.
Στα κάτω άκρα, η γάγγραινα είναι συχνά η τελική επιπλοκή ενός αρτηριακού ή διαβητικού έλκους που δεν αντιμετωπίστηκε εγκαίρως.
Τα έλκη ταξινομούνται σε στάδια ανάλογα με το βάθος της βλάβης στους ιστούς. Η έγκαιρη αναγνώριση είναι κλειδί για την πρόληψη επιπλοκών.
Tα 4 κύρια στάδια και οι ειδικές κατηγορίες:
Ερυθρότητα που δεν υποχωρεί
Το δέρμα είναι ανέπαφο, αλλά παρουσιάζει μια περιοχή με επίμονο κοκκίνισμα. Αν πιέσετε το σημείο με το δάχτυλο, το δέρμα δεν “ασπρίζει” και η περιοχή μπορεί να είναι πιο ζεστή, πιο κρύα, πιο σκληρή ή πιο επώδυνη σε σχέση με το γύρω δέρμα.
Μερική απώλεια δέρματος
Η βλάβη επεκτείνεται στην επιδερμίδα ή και στο χόριο (το δεύτερο στρώμα του δέρματος). Μοιάζει με ανοιχτή πληγή (εκδορά) ή με φουσκάλα που περιέχει υγρό και η βάση του έλκους είναι συνήθως ρόδινη ή κόκκινη, χωρίς νεκρωτικό ιστό.
Ολική απώλεια δέρματος
Η πληγή βαθαίνει και καταστρέφει όλο το πάχος του δέρματος, φτάνοντας μέχρι το υποδόριο λίπος. Το έλκος μοιάζει με κρατήρα. Το λίπος μπορεί να είναι ορατό, αλλά οι μύες, οι τένοντες και τα οστά παραμένουν καλυμμένα και μπορεί να υπάρχει “σπήλαιο” (υποσκαφή) κάτω από τις άκρες του δέρματος.
Ολική απώλεια ιστού (Βαθιά πληγή)
Πρόκειται για το πιο σοβαρό στάδιο, όπου η καταστροφή είναι εκτεταμένη. Η πληγή είναι πολύ βαθιά και είναι άμεσα ορατά τα οστά, οι μύες ή οι τένοντες. Υπάρχει υψηλός κίνδυνος οστεομυελίτιδας (λοίμωξη των οστών).
Εκτός από τα παραπάνω, υπάρχουν δύο περιπτώσεις που δεν μπορούν να σταδιοποιηθούν εύκολα:
Μη Σταδιοποιήσιμο (Unstageable): Η βάση της πληγής καλύπτεται από νεκρωτικό ιστό (κίτρινο, πράσινο ή μαύρο “κάπαλο”). Αν δεν καθαριστεί η πληγή, δεν μπορούμε να δούμε πόσο βαθιά είναι.
Υποψία Βαθείας Ιστικής Βλάβης: Το δέρμα είναι ανέπαφο αλλά έχει σκούρο μωβ ή καφέ χρώμα, υποδηλώνοντας ότι η ζημιά ξεκίνησε από τους ιστούς κοντά στο οστό και ανεβαίνει προς τα πάνω.
Η διάγνωση της υποκείμενης αιτίας ανάπτυξης ενός έλκους αποτελεί ένα ουσιώδες μέρος της εκτίμησής του και άρα της αποτελεσματικής αντιμετώπισής του.
Ο ρυθμός επούλωσης των ελκών καθορίζεται από την κατάσταση της υγείας του ασθενούς συνολικά, συνεπώς η διεξοδική αξιολόγησή του είναι σημαντική για την εκτίμηση της θεραπείας και κατάλληλης αντιμετώπισης. Στην AKROCARE λαμβάνεται πλήρες ιατρικό ιστορικό με πληροφορίες όπως η ύπαρξη σακχαρώδους διαβήτη, αγγειακών νόσων, κατεσταλμένο ανοσοποιητικό σύστημα, διαταραχές συνδετικού ιστού και αλλεργίες, καθώς και για τον τρόπο ζωής, συνήθειες του ασθενούς και φαρμακευτική αγωγή.
Η AKROCARE παρέχει πλήρες εύρος Ιατρικής & Νοσηλευτικής φροντίδας, με εξατομικευμένες θεραπείες και εξειδικευμένες τεχνικές & υλικά:
Τα βήματα αντιμετώπισης Διαβητικού Ποδιού έχουν στόχο την ολοκληρωμένη θεραπεία και περιλαμβάνουν την αποθεραπευτική περίοδο, παρακολούθηση και εκπαίδευση:
1 | Διάγνωση υποκείμενης αιτίας
2 | Εκτίμηση + σταδιοποίηση έλκους
3 | Καθαρισμός των νεκρώσεων του έλκους όπου αυτό κρίνεται απαραίτητο
4 | Έλεγχος φλεγμονής + μόλυνσης
5 | Θεραπεία έλκους
6 | Θεραπεία συνοδών παραγόντων που εμποδίζουν την επούλωση του έλκους
7 | Συνεχής παρακολούθηση + καθοδήγηση του ασθενούς σε κάθε στάδιο επούλωσης
8 | Καθοδήγηση του ασθενούς στην συνολική φροντίδα της υγείας του κάτω άκρου
9 | Εκπαίδευση συγγενών / φροντιστών
Πριν ξεκινήσει οποιαδήποτε θεραπεία, ο ιατρός μας θα πρέπει να καθορίσει τον τύπο του έλκους, συνήθως με Triplex Αγγείων, για να ελεγχθεί η ροή του αίματος, με Δείκτη ABI (σύγκριση της πίεσης στα χέρια και τα πόδια) και με Καλλιέργεια Υγρού, αν υπάρχει υποψία μόλυνσης.
Κατόπιν πραγματοποιείται η εκτίμηση της εικόνας και σταδιοποίηση του έλκους.
Η φροντίδα της ίδιας της πληγής ακολουθεί διεθνή πρωτόκολλα:
Ο χειρουργικός καθαρισμός είναι μια θεμελιώδης ιατρική πράξη που αποσκοπεί στην αφαίρεση νεκρωμένου, μολυσμένου ή κατεστραμμένου ιστού από μια πληγή ή ένα τραύμα. Σκοπός είναι να αποκαλυφθεί ο υγιής ιστός που βρίσκεται από κάτω, ώστε να διευκολυνθεί η διαδικασία της επούλωσης και να προληφθούν οι λοιμώξεις.
Μπορεί να γίνει χειρουργικά, με ειδικά τζελ (ενζυματικά), με υπερήχους ή άλλες πιο προηγμένες τεχνικές. Δείτε αναλυτικά εδώ:
Χρήση αντισηπτικών διαλυμάτων ή επιθεμάτων με άργυρο
Τα αντιβιοτικά από το στόμα δίνονται μόνο αν υπάρχει γενικευμένη μόλυνση (κυτταρίτιδα).
Ειδικά Επιθέματα
Είναι ιατροτεχνολογικά υλικά που τοποθετούνται απευθείας πάνω σε μια πληγή ή ένα έλκος. Δεν είναι απλώς καλύμματα, τα σύγχρονα επιθέματα λειτουργούν ως ενεργά θεραπευτικά μέσα που διαμορφώνουν το ιδανικό περιβάλλον για να επουλωθεί το δέρμα μόνο του.
Η επιλογή του κατάλληλου επιθέματος είναι υψίστης σημασίας για την επούλωση ενός έλκους καθώς κάθε πληγή έχει διαφορετικές ανάγκες σε υγρασία και προστασία. Επίσης, η επιλογή πρέπει να γίνεται από εξειδικευμένο νοσηλευτή ή γιατρό, καθώς ένα λάθος επίθεμα μπορεί να επιδεινώσει την ήδη βεβαρημένη κατάσταση.
Διαχείριση Υγρασίας
Αν η πληγή τρέχει πολύ, χρησιμοποιούμε αφρώδη επιθέματα ή αλγινικά. Αν η πληγή είναι ξηρή, χρησιμοποιούμε υδρογέλες για να την ενυδατώσουμε.
Αν ένα έλκος δεν κλείνει με τις παραδοσιακές μεθόδους μετά από 4 – 6 εβδομάδες, εξετάζονται:
Προηγμένα Επιθέματα
Χρήση Αυξητικών παραγόντων, Παράγοντες Ανάπλασης – Μιμιτικά της θειικής ηπαράνης και HYPPP Θεραπεία, αποτελούν αυτή τη στιγμή το σύνολο των επαναστατικών, και αποδεδειγμένα αποτελεσματικών, θεραπειών επούλωσης. Δείτε αναλυτικά εδώ:
Θεραπεία Αρνητικής Πίεσης (Μέθοδος VAC)
Μια ειδική συσκευή αναρρόφησης που τοποθετείται πάνω στην πληγή, τραβάει τα υγρά και αυξάνει την αιμάτωση. Είναι η πλέον εξελιγμένη θεραπεία επούλωσης.
Υπερβαρικό Οξυγόνο
Ο ασθενής αναπνέει 100% οξυγόνο σε ειδικό θάλαμο για να επιταχυνθεί η επούλωση (κυρίως σε διαβητικά πόδια).
Η μπότα υπερβαρικού οξυγόνου (συχνά αναφερόμενη ως τοπική υπερβαρική θεραπεία οξυγόνου ή TWO2) είναι μια εξειδικευμένη ιατρική συσκευή που χρησιμοποιείται κυρίως για την επούλωση δύσκολων ελκών και πληγών στα κάτω άκρα. Σε αντίθεση με τον παραδοσιακό υπερβαρικό θάλαμο όπου μπαίνει ολόκληρο το σώμα, εδώ η θεραπεία εστιάζει αποκλειστικά στο πόδι.
Επικοινωνήστε για αξιολόγηση του περιστατικού σας με όποιο τρόπο σας εξυπηρετεί.
Συμπιεστική Θεραπεία – Φλεβικά Έλκη
Η συμπίεση αποτελεί τον ενδεδειγμένο τρόπο αντιμετώπισης. Χρησιμοποιούνται ειδικοί ελαστικοί επίδεσμοι ή κάλτσες διαβαθμισμένης συμπίεσης που βοηθούν το αίμα να ανέβει προς τα πάνω και μειώνουν το οίδημα (πρήξιμο).
Επαναγγείωση – Αρτηριακά Έλκη
Εδώ η συμπίεση απαγορεύεται. Στόχος είναι να φτάσει ξανά αίμα στην πληγή και αυτό επιτυγχάνεται με αγγειοπλαστική (μπαλονάκι) ή bypass (παράκμψη).
Αποφόρτιση – Διαβητικά Έλκη
Να μην πατάει ο ασθενής το σημείο της πληγής. Χρησιμοποιούνται ειδικά παπούτσια ή εκμαγεία.
Όταν αντιμετωπίζετε ένα έλκος στα κάτω άκρα, ο δικός σας ρόλος είναι εξίσου σημαντικός με αυτόν του γιατρού. Η καθημερινή φροντίδα και οι συνήθειες στο σπίτι μπορούν να επιταχύνουν την επούλωση ή, αντίθετα, να την καθυστερήσουν σημαντικά.
Τροφές που υποστηρίζουν την ανάπλαση του δέρματος. Από την ομάδα της AKROCARE.
